null

0

ศีลในฐานะเป็นเครื่องคุ้มครองสังคมโลกในชีวิตประจำวัน พระกฤษณะ กิตติปัญโญ พุทธศาสตร์ปี2 มมร.วิทยาล้านนา

ศีลในฐานะเป็นเครื่องคุ้มครองสังคมโลกในชีวิตประจำวัน พระกฤษณะ กิตติปัญโญ พุทธศาสตร์ปี2 มมร.วิทยาล้านนา


2020-02-29 13:32:05

ศีลในฐานะเป็นเครื่องคุ้มครองสังคมในชีวิต

ศีลนับว่าเป็นหลักปฏิบัติที่สำคัญสำหรับผู้ที่นับถึงศาสนาพุทธ ไม่ว่าจะในบ้านเรา หรือแม้แต่ประเทศที่มีการนับถือพระพุทธเป็นส่วนใหญ่โดยมีศีล 5 นั้นเป็นหลักปฏิบัติขั้นพื้นฐานที่สุดตามาด้วย ศีล 8 ศีล 227 ข้อสำหรับผู้ที่ถือครองสมณะเป็นพระ ยังมีเรื่องราวที่น่าสนใจที่เกี่ยวกับการกำเนิดหลักปฏิบัติดังกล่าวตั้งแต่เมื่อครั้งพุทธกาล ที่ถือว่าหลักปฏิบัตินี้มีความเชื่อมโยงกัน และครอบคลุมการกำเนิดชีวิตของมนุษย์ย่างครบถ้วน


ความหมายของศีล

ศีล คือ เจตนา ความตั้งใจที่จะงดเว้นจากกายทุจริต 3 (ไม่ฆ่าสัตว์ ไม่ลักทรัพย์ ไม่ประพฤติผิดในกาม)และวจีทุจริต 3 (ไม่พูดเท็จ ไม่พูดคำหยาบ ไม่พูดส่อเสียด ไม่พูดเพ้อเจ้อ) ศีล คือ ความสำรวมระวังปิดกั้นความชั่ว ศีล คือ การไม่ล่วงละเมิดข้อห้าม ซึ่งเมื่อรวมกันแล้วทำให้ศีล 5 นั้นมีความหมายที่เกี่ยวข้องกับมนุษยธรรม หมายถึง ธรรมที่ทำให้คนนั้นเป็นมนุษย์ที่สมบรูณ์เป็นมนุษย์ทั้งร่างกายและจิตใจ


ระดับของศีล

สังคมโลกในปัจจุบัน โดยเฉพาะสังคมไทยได้มีการรับวัฒนธรรมของต่างชาติ นำมาเป็นแบบอย่างในการปฏิบัติตาม บางอย่างไม่เหมาะสมกับจารีตประเพณีอันดีงาม และบางอย่างก็เข้าข่ายละเมิดศีลธรรมอันดีศีล คือข้อปฏิบัติตนขั้นพื้นฐานในทางพระพุทธศาสนา เพื่อควบคุมความประพฤติทางกายและวาจาให้ตั้งอยู่ในความดีงามมีความปกติสุข เพี่อประโยชน์ขั้นพื้นฐานคือความสุขและไม่มีการเบียดเบียนกันในสังคม

ประโยชน์ของศีลในขั้นพื้นฐานคือทำให้กาย วาจา ใจ สงบไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น ทำให้สามารถที่จะทำให้จิตสงบได้ง่ายในการทำสมาธิ ในระดับของบรรพชิต ศีลจะมีจำนวนมาก เพื่อกำกับให้ภิกษุสงฆ์สามเณรสามารถครองตนในสมณะภาวะได้อย่างสมบรูณ์ และเอื้อต่อการประพฤติพรหมจรรย์ในขั้นสูงต่อไปได้

ศีลมีหลายขั้นหลายระดับ จัดแบ่งได้5ประเภทดังนี้

1.ศีล 5 หรือเบญจศีล เป็นศีลขั้นพื้นฐานของศีลทั้งปวง กล่าวคือ ศีลทุกประเภทไม่ว่าจะเป็นศีลของอุบาสก อุบาสิกา สามเณร หรือพระภิกษุ ต้องอยู่บนพื้นแห่งศีล 5 ข้อนี้ กำหนดเป็นศีลสำหรับผู้ครองเรือนทั่วไป

ควรรักษา เป็นศีลที่ควรรักษาให้เป็นปกติ ศีล 5 ประกอบด้วย

1.1เว้นจาการฆ่าสัตว์ตัดชีวิตทั้งปวง รวมถึงการทำร้ายสัตว์หรือมนุษย์

1.2เว้นจากการลักทรัพย์ เอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้

1.3เว้นจากการประพฤติผิดในกามทั้งหลาย

1.4เว้นจากการพูดเท็จ คำหยาบ หรือพูดส่อเสียด

1.5เว้นจากการดื่มน้ำเมา อันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท

2.ศีล 8 อัฐศีล เป็นศีลที่มีพื้นฐานมาจากศีล5 เน้นการไม่เสพกาม การรับประทานอาหารจำกัดเวลา การหัดลดละการหาความสุขจากสิ่งบันเทิงหรือเครื่องปรนเปรอความสุขทางประสาทสัมผัสและการงดใช้เครื่องนั่งนอนฟูกหรูหรา เป็นการฝึกตนให้รู้จักที่จะมีชีวิตที่เป็นอิสระได้มากขึ้น สามารถอยู่ดีมีสุขได้โดยไม่ต้องพึ่งพาหรือขึ้นต่อวัตถุภายนอกมากเกินไป

3.ศีล 10 ทศศีล เป็นศีลสำหรับเด็กและเยาวชนที่บวชเป็นสามเณรสมาทานรักษาเป็นประจำ คำว่า สามเณรแปลว่า เหล่ากอของสมณะ หมายถึง เด็กและเยาวชนผู้ศึกษาอบรมตามหลักไตรสิกขาเพื่อเตรียมเป็นพระภิกษุเมื่อมีอายุครบอุปสมบทตามพระวินัยกำหนด

4.ศีล 227 หรือ สิกขาบท 227 เรียกว่า ศีลของพระภิกษุ เป็นพระวินัยพุทธบัญญัติในส่วนที่เป็นกฎเกณฑ์ข้อห้ามสำหรับบุรุษผู้อุปสมบทเป็นพระภิกษุในพระศาสนาที่ต้องรักษาโดยเคร่งครัด เพื่อดำรงความเป็นพระภิกษุ

5.ศีล 311 หรือสิกขา 311 เรียกว่า ศีลของพระภิกษุณี เป็นพระพุทะบัญญัติในส่วนที่เป็นข้อห้ามสำหรับสตรีผู้อุปสมบทเป็นพระภิกษุณีที่ต้องรักษาโดยเคร่งครัด เพื่อดำรงความเป็นพระภิกษุณี


ทำไมต้องรักษาศีล

1.สิ่งมีชีวิต เป็นสิ่งที่มีคุณค่า เราไม่ควรเบียดเบียน ข่มเหง หรือำลายคุณค่าแห่งความเป็นอยู่ของเขาให้ตกไป

2.สิ่งของของใคร ใครก็รัก ใครก็สงวน ไม่ควรทำลาย ฉกลก ปล้น จี้ อันจะเป็นการทำลายทรัพย์สมบัติละทำลายซึ่งจิตใจกัน

3.ลูก หลาน สามี ภรรยาใคร ใครก็รัก ใครก็สงวนอย่างยิ่ง ไม่ปรารถนาให้ใครมาอาจเอื้อม ล่วงเกิน อันจะเป็นการทำลายซึ่งจิตใจของผู้อื่นอย่างหนัก อีกทั้งยังเป็นบาป แบบไม่มีประมาณ

4..การมุสา หรือการโกหกพกลม ล้วนแต่เป็นสิ่งทำลายความเชื่อถือของผู้อื่นให้ขาดสะบั้นอย่างไม่มีดีถึงแม้เดรัจฉานก็ไม่พอใจในคำหลอกลวง จึงไม่สมควรโกหก ทำให้ผู้อื่นเสียหาย

5.สุรา ยาเสพติด เป็นของมึนเมาและให้โทษ หากดื่มเข้าไปบ่อยๆ ย่อมทำให้คนดีกลายเป็นคนบ้าได้อีกทั้งของมึนเมาเหล่านี้จะเข้าไปลดคุณค่าของคนลงโดยลำดับ สำหรับผู้ที่ต้องการเป็นคนดี มีสติปกครองตัวอย่างมนุษย์จึงไม่ควรดื่มสุรา อันนับว่าเป็นเครื่องทำลายสุขภาพทางร่างกายและจิตใจอย่างมาก หากเสพเข้าไปถือเป็นการทำลาตัวเอง และผู้อื่นได้ในขณะเดียวกัน


อานิสงส์ของการรักษาศีล 5

1. ทำให้อายุยืน ปราศจากโรคภัยเบียดเบียน

2. ทรัพย์สมบัติที่อยู่ในความปกครองจะมีความปลอดภัยจากโตรผู้ร้ายที่มาราวี จ้องจะเบียดเบียนทำลาย

3. ระหว่างลุก หลาน สามี และภรรยาจะอยู่รวมกันด้วยความผาสุก ไม่มีผู้คอยล่วงล้ำกล้ำกราย ต่างคอรงกันอยู่ด้วยความเป็นสุข

4. เมื่อพูดอะไรจะมีแต่ผู้เคารพเชื่อถือ คำพูดดูมีเสน่ห์ เป็นที่จับใจไพเราะด้วยสัตย์ ด้วยศีล

5. จะเป็นผู้ที่มีสติปัญญาดีและเฉลียวฉลาด ไม่หลงหน้าหลงหลัง จับโน่นชนนี่จนเหมือนคนบ้าคนบอ หาสติไม่ได้ ผู้มีศีล จะเป็นผู้ที่ปลูกและส่งเสริมสุขบนหัวใจคนและสัตว์ทั่วโลกให้มีแต่ความอบอุ่น ไม่เป็นที่ระแวง สงสัย ผู้ไม่มีศีล จะเป็นผู้ที่ทำลายหัวใจคนและสัตว์ให้ได้รับความทุกข์ ความเดือดร้อนอยู่ทั่วทุกหย่อมหญ้า

เห็นอย่างนี้แล้ว การจะเป็นมนุษย์ที่สมบรูณ์ไม่ใช่เรื่องยาก เพียงแต่เราต้องปฏิบัติตามหลักต่างๆ ของศีล5

อย่างครบถ้วน เคร่งครัด และสม่ำเสมอ แน่นอนว่ายังไม่มีใครเป็นมนุษย์ที่ดีพร้อม 100% ไม่ต้องรีบร้อนค่อยเริ่มค่อยๆไปเดี๋ยวทุกอย่างก็จะลงตัวเอง


สรุป

หากสังคมโลกมนุษย์ไม่มีศีลเป็นเครื่องคุ้มครองจิตใจแล้ว มนุษย์ก็จะมีพฤติกรรมและการดำเนินชีวิตไม่ต่างอะไรจากสัตว์ ทั่วๆไป ชื่อว่าเป็นสัตว์ประเสริฐ เพราะถ้าไม่มีศีลแล้วมนุษย์ย่อม ก่อความเดือดร้อนแก่กันและกันเสมอ หาความสุขในชีวิตได้ยากการที่ได้เกิดเป็นมนุษย์ในทางพระพุทธศาสนาถือว่าเป็นสิ่งที่เป็นไปได้ยากต้องอาศัยบุญเก่าคือ บุพเพกตบุญญตา ช่วยอุปถัมภ์และชาติที่เกิดเป็นมนุษย์ถือว่าเป็นชาติที่สำคัญ เพราะเป็นที่ตั้งแห่งการทำความดีทั้งหลาย สามารถที่บำเพ็ญเพื่อให้ไปเกิดในภพภูมิที่ดีตั้งแต่เบื้องต้น ไปจนถึงนิพพานได้ในวิสุทธิมรรคพระพุทธโฆสาจารย์ได้กล่าวถึงศีลว่าศีลคือ ความงามอันเป็นพื้นฐานเบื้องต้น แห่งคุณธรรมและศีลเป็นเบื้องต้นแห่งคำสอนของพระพุธเจ้า เพราะศีลเป็นเบื้องต้นแห่งกุศลธรรมทั้งปวง ดังพุทธดำรัสในสังยุตตนิกายว่า ศีลที่หมดจดดีแล้วชื่อว่าเป็นเบื้องต้นแห่งกุศลธรรมทั้งหลาย และในโอวาทปาติโมกข์ ข้อต้นที่ว่าด้วยการไม่ทำบาปทั้งปวงและที่ชื่อว่าศีลชื่อว่างามนั้นก็เพราะเป็นเหตุนำมาซึ่งความไม่เดือดร้อน เป็นต้น

พระพุทธองค์ทรง ว่าศีลเป็นความงามในเบื้องต้น สมาธิเป็นความงามในท่ามกลาง ปัญญาเป็นความงามขั้นสุดท้ายศีล 5 นี้เป็นศีลขั้นต้นที่ถือว่าเป็นพื้นฐานแห่งศีลทั้งปวง